ગરીબ તથા નબળા વર્ગના લોકોને ધ્યાનમાં રાખતા સરકાર દ્વારા સમયાંતરે વિવિધ પ્રકારની યોજનાનોનું નિર્માણ કરવામાં આવે છે. તેમાંથી એક છે પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના, આ યોજનાનું ફોર્મ તથા અરજીની તમામ પ્રક્રિયા તમને અહીં સરળતાથી જાણવા મળશે.
ભારત સરકાર દ્વારા વિશ્વકર્મા જયંતિ નિમિત્તે પીએમ વિશ્વકર્મા યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. જો કે અમુક હકારાત્મક બદલાવ સાથે આ યોજનાનો લાભ તમે ચાલુ વર્ષ 2025 માં પણ લઇ શકો છો.
ભારત સહીત ગુજરાતભરમાં એવા નાના મોટા કારીગરો છે જે તેમનો વ્યવસાય કરીને રોજગારી મેળવે છે. આવા લોકોને પોતાના ધંધા અર્થે સરકાર દ્વારા ઓછા વ્યાજદરે લોન આપવામાં આવે છે.
વિશ્વકર્મા યોજના ફોર્મ અને અરજીની માહિતી
વિશ્વકર્મા યોજના, કે જેને સંપૂર્ણ નામે પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના કહેવામાં આવે છે, એ ભારત સરકાર દ્વારા 17 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ શરૂ કરાયેલ મહત્વકાંક્ષી યોજના છે.
આ યોજના ખાસ કરીને પરંપરાગત હસ્તકલા, કારીગરી અને શિલ્પકળા સાથે જોડાયેલા નાના ઉદ્યોગકારો અને કુશળ કામદારો માટે છે. જેમણે પેઢી દર પેઢી વ્યવસાયમાં કારીગરી જાળવી છે.
સમય જતાં ટેકનોલોજી અને નવિનીકરણના અભાવે પાછળ રહી ગયા છે. દુનિયા બદલાઈ રહી છે અને નાના કારીગરો માટે પણ હવે નવા સાધનો અને તાલીમ સાથે આગળ વધવાની જરૂરિયાત છે, તેથી આવા લોકોને લોન ફાળવવામાં આવે છે.
વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળ, દેશના કારીગરોને તેમના વ્યવસાય માટે જરૂરી સાધનો ખરીદવા માટે ₹15,000 સુધીની સહાય મળે છે, તેમજ વધુ સારા સાધનો અને સેવા આપીને તેમનો વ્યવસાય વધે એ માટે તાલીમ, સર્ટિફિકેટ, ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન માટે સહાય, અને બીજા લાભો આપવામાં આવે છે.
વિશ્વકર્મા યોજનાની પુરી જાણકારી
આ યોજનામાં કારીગરોને માત્ર નાણા જ નહીં, પણ વ્યવસાયને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે પ્રમાણિત તાલીમ, ટૂલકિટ સહાય, ડિજિટલ લેણદેણ માટે ઇન્સેન્ટિવ, અને માર્કેટ લિંકેજ જેવી મહત્વની સુવિધાઓ પણ મળે છે.
વિશ્વકર્મા યોજના અંગેની પુરી જાણકારી માટે તમે નીચે દર્શાવેલ ટેબલ જોઈ શકો છો.
| મુદ્દો | વિગતો |
|---|---|
| યોજનાનું નામ | પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા કૌશલ સમ્માન યોજના |
| શરૂઆત તારીખ | 17 સપ્ટેમ્બર, 2023 |
| શરૂ કરનાર | ભારત સરકાર (મહત્ત્વે PMO અને MSME મંત્રાલય) |
| ઉદ્દેશ્ય | પરંપરાગત કારીગરો અને હસ્તકલાકારોને આત્મનિર્ભર અને ટેક્નોલોજી સાથે જોડવા |
| પાત્ર વ્યવસાય | 18 પરંપરાગત વ્યવસાયો (લોહાર, સુવર્ણકાર, મિસ્ત્રી, બારબર, કુંભાર વગેરે) |
| લોન સહાય | પ્રથમ તબક્કે ₹1 લાખ, બીજા તબક્કે ₹2 લાખ (5% વ્યાજ દરે) |
| સાધન સહાય (ટૂલકિટ) | ₹15,000 સુધીના સાધન ખરીદ માટે સહાય |
| તાલીમ સહાય | વિનામૂલ્યે તાલીમ + માસિક ₹500 સ્ટાઈપેન્ડ |
| ઓળખપત્ર | પ્રમાણિત “વિશ્વકર્મા ID કાર્ડ” |
| પાત્રતા | 18 વર્ષથી વધુ ઉંમર, પરંપરાગત કારીગરીથી જોડાયેલ નાગરિક |
| અરજી પ્રક્રિયા | ઓનલાઈન – www.pmvishwakarma.gov.in |
| માર્ગદર્શક | “વિશ્વકર્મા મિત્ર” દ્વારા સહાય અને માર્ગદર્શન |
| લોન માટે જમાવત | કોઈ પણ કોલેટરલ (જમાવત)ની જરૂર નથી |
| અન્યો લાભ | ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન ઇન્સેન્ટિવ, માર્કેટ લિંકેજ, સરકારી યોજના લિંક |
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજનાના પાત્રતા માપદંડ
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળ લાભ મેળવવા માટે ઉમેદવારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષ હોવી આવશ્યક છે અને તે ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ. અરજીકર્તામાં નીચે દર્શાવેલી તમામ બાબતો હોવી અનિવાર્ય છે.
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજનાના પાત્રતા માપદંડ પર આધારિત માહિતી આ અનુસાર છે.
- અરજીકર્તા 18 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરનો હોવો જરૂરી છે.
- અરજદાર ભારતનો નાગરિક હોવો જોઈએ.
- અરજીકર્તા પરંપરાગત હસ્તકલા અથવા કારીગરી સાથે સંકળાયેલ વ્યવસાય કરતો હોવો જોઈએ (જેમ કે લોહાર, કુંભાર, સુવર્ણકાર, નાપિત, દાર્જી, કાઠિયાવાડકાર, બાંધકામ મજૂર વગેરે).
- અરજદાર પહેલેથી કોઈ સરકારી કૌશલ્ય યોજના હેઠળ નોંધાયેલ ન હોય.
- કુટુંબમાંથી માત્ર એક જ સભ્ય આ યોજના હેઠળ લાભ લઈ શકે છે.
- અરજદાર કે તેનો પરિવાર સરકારમાં કર્મચારી ન હોવો જોઈએ.
- અરજીકર્તાનું આધાર કાર્ડ મોબાઈલ નંબર અને બેંક ખાતા સાથે લિંક થયેલું હોવું જોઈએ.
- અરજદારના વ્યવસાયનું સ્થાન યોગ્ય રીતે સ્થાપિત અને સક્રિય હોવું જોઈએ.
વિશ્વકર્મા યોજનાની માહિતી
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના એ ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી યોજના છે, જે 17 સપ્ટેમ્બર 2023ના રોજ પંડિત દિનદયાળ ઉપાધ્યાયની જન્મ જયંતિના દિવસે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના ખાસ કરીને એવા પરંપરાગત કારીગરો અને હસ્તકલાકારો માટે બનાવવામાં આવી છે.
ઉદ્દેશ્ય
વિશ્વકર્મા યોજના ભારતના પરંપરાગત હસ્તકલાકારો અને કારીગરોને ટેકનોલોજી, તાલીમ, નાણાંકીય સહાય અને બજાર લિંકેજ દ્વારા મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ છે. આ યોજના હેઠળ એવા લોકો આવરી લેવામાં આવે છે જેમણે પેઢીથી કારીગરી કરી છે, પણ તેમની પાસે સારો પ્લેટફોર્મ કે નવું સાધન નથી.
યોજનાના મુખ્ય લાભો
- ટૂલ કિટ સહાય: ₹15,000 સુધીના સાધનો માટે સહાય
- પ્રમાણિત તાલીમ: વ્યાવસાયિક કૌશલ્ય માટે તાલીમ + ₹500 સ્ટાઈપેન્ડ
- લોન સહાય: પ્રથમ તબક્કે ₹1 લાખ (5% વ્યાજે), બીજી તબક્કે ₹2 લાખ સુધીની લોન
- વિશ્વકર્મા ID કાર્ડ અને પ્રમાણપત્ર
- ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન ઇન્સેન્ટિવ અને માર્કેટ લિંકેજ
- જમાવત વગર લોન મંજૂરી
વિશ્વકર્મા યોજના ફોર્મ કેવી રીતે ભરવું
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના અંતર્ગત ઓનલાઈન અરજી કરવાની પ્રક્રિયા સરળ અને ઉપયોગી છે. આ માટે અરજીકર્તાએ સૌથી પહેલા યોજના માટેની અધિકૃત વેબસાઈટ પર જઈને “નવી નોંધણી” વિકલ્પ પસંદ કરવો પડે છે.
- અધિકૃત વેબસાઈટ પર જાઓ: તમારા મોબાઈલ અથવા કમ્પ્યુટરમાં www.pmvishwakarma.gov.in વેબસાઈટ ખોલો.
- નવી નોંધણી કરો: હોમપેજ પર “New Registration” બટન પર ક્લિક કરો. તમારું આધાર નંબર, મોબાઈલ નંબર નાખીને OTP દ્વારા વેરીફાય કરો.
- વ્યક્તિગત માહિતી ભરો: તમારું નામ, જન્મતારીખ, જાતિ, પિતા/પતિનું નામ, સરનામું વગેરે વિગતો ભરો.
- વ્યવસાયની માહિતી આપો: તમે જે પરંપરાગત કારીગરી વ્યવસાયમાં સંકળાયેલા છો તે પસંદ કરો (જેમ કે લોહાર, મિસ્ત્રી, કુંભાર વગેરે).
- દસ્તાવેજ અપલોડ કરો: આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો, વ્યવસાયનો પુરાવો (જો હોય તો), અને બેંક પાસબુકના પાનાનું સ્કેન કોપી અપલોડ કરો.
- બેંક વિગતો દાખલ કરો: તમારું ખાતા નંબર, IFSC કોડ અને બેંકનું નામ લખો.
- ડિજિટલ સહી અથવા સભ્યતાની પુષ્ટિ: અરજી સફળતાપૂર્વક સબમિટ થયા બાદ, તમારું એપ્લીકેશન એક વિશ્વકર્મા મિત્ર અથવા સ્થાનિક અધિકારી દ્વારા વેરીફાય થશે.
- અરજીનું સ્ટેટસ તપાસો: ફોર્મ ભર્યા પછી આપેલા રજીસ્ટર્ડ નંબરથી તમે વેબસાઈટ પર “Application Status” વિભાગમાં જઈને તમારું સ્ટેટસ જોઈ શકો છો.
સવાલ જવાબ (FAQ)
વિશ્વકર્મા યોજના ફોર્મ અને અરજીની માહિતી અંગે લોકોમાં ઘણા પ્રશ્નો છે. તેમાંથી મુખ્ય સવાલોના જવાબ અહીં દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
(1) વિશ્વકર્મા યોજના શું છે?
પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના એ ભારત સરકારની યોજના છે, જે પરંપરાગત કારીગરો અને હસ્તકલાકારોને નાણાંકીય સહાય, તાલીમ, સાધન સહાય અને લોન આપી તેમનો વ્યવસાય વિકસાવવા માટે બનાવવામાં આવી છે.
(2) કોણ આ યોજનામાં અરજી કરી શકે?
18 વર્ષથી ઉપરનો ભારતનો નાગરિક, જે પરંપરાગત કારીગરી વ્યવસાયમાં જોડાયેલ હોય (જેમ કે લોહાર, કુંભાર, સુવર્ણકાર, મિસ્ત્રી વગેરે), તે અરજી કરી શકે છે.
(3) આ યોજના હેઠળ કેટલી લોન મળે છે?
પ્રથમ તબક્કામાં ₹1,00,000 અને પછીના તબક્કામાં ₹2,00,000 સુધીની લોન 5% વ્યાજદરે આપવામાં આવે છે.
(4) વિશ્વકર્મા યોજના કયા વ્યવસાયો માટે છે?
આ યોજના 18 પરંપરાગત વ્યવસાયો માટે છે જેમ કે લોહાર, સુવર્ણકાર, દાર્જી, કુંભાર, મિસ્ત્રી, નાપિત, બાંધકામ મજૂર વગેરે.
(5) વિશ્વકર્મા અરજી કર્યા પછી શું થશે?
અરજી બાદ વિશ્વકર્મા મિત્ર અથવા અધિકારી દ્વારા દસ્તાવેજો વેરીફાય થયા પછી તાલીમ, ટૂલકિટ સહાય અને લોન પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.
આશા કરુ છુ વિશ્વકર્મા યોજના ફોર્મ અને અરજી પ્રક્રિયા વિશેની તમામ માહિતી સારી રીતે આપી શકી છુ. પોસ્ટ પસંદ આવી હોય તો અન્ય લોકો સાથે શેયર કરવા પણ વિનંતી.
